Απαλλαγή ΦΠΑ Μικρών Επιχειρήσεων 2026: Πλήρης Οδηγός

Σύνοψη. Το ειδικό καθεστώς απαλλαγής ΦΠΑ μικρών επιχειρήσεων (άρθρο 44α Κώδικα ΦΠΑ, αποφ. Α.1011/2026 ΑΑΔΕ) απαλλάσσει εγκατεστημένες στην Ελλάδα επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 10.000 € από τη χρέωση ΦΠΑ και από την υποβολή περιοδικών δηλώσεων ΦΠΑ. Εφαρμόζεται από 28.01.2026. Το παράλληλο διασυνοριακό καθεστώς (άρθρο 44γ, ισχύς 01.04.2026) επεκτείνει την απαλλαγή σε άλλα κράτη ΕΕ για συνολικό τζίρο Ένωσης έως 100.000 €.

Πίνακας Περιεχομένων

1. Ποιοι δικαιούνται απαλλαγή ΦΠΑ το 2026;
2. Πώς λειτουργεί στην πράξη: τιμολόγια, δηλώσεις, βιβλία;
3. Πότε συμφέρει και πότε ΔΕΝ συμφέρει η ένταξη;
4. Πώς κάνετε αίτηση ένταξης στο ειδικό καθεστώς;
5. Τι γίνεται αν ο τζίρος ξεπεράσει τα 10.000 €;
6. Διασυνοριακό καθεστώς (άρθρο 44γ): πωλήσεις σε χώρες ΕΕ;
7. Ποιους δεν καλύπτει η απαλλαγή — εξαιρούμενες κατηγορίες;
8. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ποιοι δικαιούνται απαλλαγή ΦΠΑ το 2026;

Δικαίωμα ένταξης στο ειδικό καθεστώς έχουν όλοι οι υποκείμενοι στο ΦΠΑ με έδρα στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως νομικής μορφής — ατομική επιχείρηση, ΙΚΕ, ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ, ΑΕ — εφόσον πληρούν δύο σωρευτικές προϋποθέσεις: ο κύκλος εργασιών στην Ελλάδα (χωρίς ΦΠΑ) δεν υπέρβη τα 10.000 € ούτε κατά το τρέχον ούτε κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος. Για επιχείρηση που ξεκινά δραστηριότητα για πρώτη φορά, αρκεί ο εκτιμώμενος τζίρος του τρέχοντος έτους να είναι εντός ορίου. Κατηγορίες που συχνά ωφελούνται:

• Ελεύθεροι επαγγελματίες με περιορισμένη πελατεία
• Νεοσύστατες ατομικές ή εταιρικές επιχειρήσεις
• Εποχιακές ή παράλληλες δραστηριότητες με χαμηλό τζίρο
• Μικρές e-commerce επιχειρήσεις που πωλούν κυρίως σε ιδιώτες

Εξαιρούνται οι αγρότες ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ και επιχειρήσεις εγκατεστημένες εκτός Ελλάδας. Αν αμφιβάλλετε για το αν πληρείτε τα κριτήρια ή θέλετε να συγκρίνετε με άλλες φορολογικές υποχρεώσεις, δείτε και τον οδηγό φορολογικών υποχρεώσεων επιχειρήσεων 2026.

Πώς λειτουργεί στην πράξη: τιμολόγια, δηλώσεις, βιβλία;

Η ένταξη στο ειδικό καθεστώς αλλάζει τρεις πτυχές της καθημερινής λειτουργίας. Τιμολόγια και παραστατικά: Εκδίδονται χωρίς χρέωση ΦΠΑ, αλλά φέρουν υποχρεωτικά την ένδειξη «χωρίς ΦΠΑ – απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων άρθρο 44», όπως ορίζει ρητά η απόφαση Α.1011/2026. Παράλειψη της ένδειξης αποτελεί παράβαση που επισύρει πρόστιμο ΑΑΔΕ. Δηλώσεις ΦΠΑ: Καταργείται η υποχρέωση υποβολής μηνιαίων ή τριμηνιαίων περιοδικών δηλώσεων ΦΠΑ — σημαντική μείωση λογιστικού φόρτου. Έκπτωση ΦΠΑ εισροών: Χάνεται το δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ σε αγορές (εξοπλισμός, αναλώσιμα, υπηρεσίες). Αυτό αποτελεί το κυριότερο μειονέκτημα για επιχειρήσεις με υψηλό κόστος εισροών. Το καθεστώς είναι προαιρετικό — μπορείτε να εξέλθετε οποιαδήποτε στιγμή. Οι υποχρεώσεις ηλεκτρονικής διαβίβασης παραστατικών στο myDATA παραμένουν — δείτε τον οδηγό MyData 2026 για λεπτομέρειες.

Πότε συμφέρει και πότε ΔΕΝ συμφέρει η ένταξη;

Η απόφαση εξαρτάται κυρίως από το προφίλ των πελατών και το ύψος των εισροών. Αν εξυπηρετείτε ιδιώτες (B2C), η επιχείρηση εμφανίζει χαμηλότερες τελικές τιμές — ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Αντίθετα, σε B2B πελάτες το ΦΠΑ εκπίπτει από αυτούς, άρα η απαλλαγή δεν τους ωφελεί. Αν έχετε σημαντικές αγορές εισροών, χάνετε ΦΠΑ εισροών που κανονικά θα αποδίδατε έως 24%. Η σύγκριση:

Κριτήριο	Κανονικό καθεστώς ΦΠΑ	Ειδικό καθεστώς απαλλαγής
Δηλώσεις ΦΠΑ	Ναι (μηνιαίες / τριμηνιαίες)	Όχι
ΦΠΑ στα τιμολόγια	Χρεώνετε (24%, 13%, 6%)	Δεν χρεώνετε
Έκπτωση ΦΠΑ εισροών	Ναι	Όχι
Λογιστικό κόστος	Υψηλότερο	Χαμηλότερο
Ιδανικό για	B2B, επενδύσεις εξοπλισμού	B2C, χαμηλές εισροές

Συμπέρασμα: αν εξυπηρετείτε κυρίως ιδιώτες, δεν έχετε μεγάλες αγορές και θέλετε να απλοποιήσετε τη λογιστική, η απαλλαγή συμφέρει. Αν πωλείτε κυρίως σε επιχειρήσεις ή σχεδιάζετε επενδύσεις εξοπλισμού, παραμείνετε στο κανονικό καθεστώς. Για εξατομικευμένη σύγκριση σε σχέση με τις ηλεκτρονικές υποχρεώσεις, δείτε τον οδηγό ηλεκτρονικής τιμολόγησης B2B 2026.

Πώς κάνετε αίτηση ένταξης στο ειδικό καθεστώς;

Η διαδικασία ένταξης διαφέρει ανάλογα με την κατάσταση της επιχείρησης. Υφιστάμενες επιχειρήσεις: Υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου» στο myAADE (my.aade.gr). Η επεξεργασία γίνεται αυτόματα και αποστέλλεται ηλεκτρονική επιβεβαίωση έγκρισης. Νέες επιχειρήσεις: Επιλέγουν το καθεστώς κατά την υποβολή Δήλωσης Έναρξης Εργασιών — δεν απαιτείται χωριστή αίτηση. Βήματα για υφιστάμενες επιχειρήσεις:

1. Σύνδεση στο my.aade.gr με κωδικούς Taxisnet
2. Επιλογή «Τα Αιτήματά μου» → «Ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων ΦΠΑ»
3. Επιβεβαίωση κύκλου εργασιών τρέχοντος και προηγούμενου έτους
4. Υποβολή αίτησης και αναμονή ηλεκτρονικής επιβεβαίωσης
5. Έναρξη έκδοσης παραστατικών με την ειδική ένδειξη «άρθρο 44»

Εφόσον επιλεγεί και το διασυνοριακό καθεστώς, εκδίδεται ΑΦΜ/ΦΠΑ με πρόθεμα «ΕΧ» για χρήση σε συναλλαγές εντός ΕΕ. Ελέγξτε πάντα στον επίσημο ιστότοπο aade.gr για ενδεχόμενες ενημερώσεις της διαδικασίας και τυχόν αλλαγές στα έντυπα.

Τι γίνεται αν ο τζίρος ξεπεράσει τα 10.000 €;

Η υπέρβαση του ορίου επιφέρει υποχρεωτική έξοδο από το ειδικό καθεστώς, χωρίς αναδρομική επίπτωση για τον τζίρο που επιτεύχθηκε ήδη εντός ορίου. Από τη στιγμή της υπέρβασης, η επιχείρηση υποχρεούται να μεταβεί αμέσως στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ. Πρακτικά:

• Από το επόμενο παραστατικό μετά την υπέρβαση: υποχρεωτική χρέωση ΦΠΑ
• Υποβολή δήλωσης ΦΠΑ για το τρίμηνο ή μήνα εντός του οποίου ξεπεράστηκε το όριο
• Γνωστοποίηση στην ΑΑΔΕ μέσω myAADE
• Για το επόμενο φορολογικό έτος: εάν τρέχον ή προηγούμενο έτος υπερβαίνει 10.000 €, δεν χορηγείται απαλλαγή

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε επιχειρήσεις με εποχιακές αιχμές (τουρισμός, εορτές): ένα καλό τρίμηνο μπορεί να οδηγήσει σε υπέρβαση. Παρακολουθείτε τον τζίρο μηνιαία και ενημερώνετε τον λογιστή σας έγκαιρα ώστε να μην προκύψουν εκπρόθεσμες υποχρεώσεις ΦΠΑ που συνοδεύονται από πρόστιμα και τόκους ΑΑΔΕ.

Διασυνοριακό καθεστώς (άρθρο 44γ): πωλήσεις σε χώρες ΕΕ;

Από 01.04.2026 ισχύει το διασυνοριακό ειδικό καθεστώς (άρθρο 44γ Κώδικα ΦΠΑ, Α.1010/2026), που επιτρέπει σε ελληνικές επιχειρήσεις να εφαρμόζουν απαλλαγή ΦΠΑ ταυτόχρονα σε πολλαπλά κράτη ΕΕ. Ιδιαίτερα χρήσιμο για μικρές e-commerce επιχειρήσεις που πωλούν σε Κύπρο, Βουλγαρία, Γερμανία ή άλλες χώρες. Οι προϋποθέσεις είναι διπλές:

• Ο ετήσιος τζίρος σε κάθε κράτος-μέλος δεν υπερβαίνει το εθνικό κατώφλι αυτού του κράτους
• Ο συνολικός τζίρος εντός της ΕΕ (τρέχον και προηγούμενο έτος) δεν υπερβαίνει τα 100.000 €

Για ένταξη: αίτηση μέσω myAADE, έκδοση ειδικού αριθμού ταυτοποίησης με πρόθεμα «ΕΧ», και υποβολή τριμηνιαίων αναφορών διασυνοριακού κύκλου εργασιών στην ΑΑΔΕ, η οποία ενημερώνει τα αντίστοιχα κράτη. Μπορείτε να εφαρμόζετε το εγχώριο και το διασυνοριακό καθεστώς ταυτόχρονα. Αντίστροφα, επιχειρήσεις από άλλα κράτη ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιούν το ελληνικό κατώφλι των 10.000 € για πωλήσεις εντός Ελλάδας (άρθρο 44β, ισχύς 01.01.2025). Πριν επιλέξετε το διασυνοριακό καθεστώς, συμβουλευτείτε λογιστή — κάθε κράτος-μέλος ορίζει διαφορετικά εθνικά κατώφλια.

Ποιους δεν καλύπτει η απαλλαγή — εξαιρούμενες κατηγορίες;

Παρά το ευρύ πεδίο εφαρμογής, ορίζονται ρητές κατηγορίες πράξεων και υποκειμένων που δεν εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς, ανεξαρτήτως ύψους τζίρου:

• Αγρότες ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ (άρθρο 41 Κώδικα ΦΠΑ)
• Εισαγωγές αγαθών από τρίτες χώρες εκτός ΕΕ — υπάγονται στους γενικούς κανόνες
• Παραδόσεις νέων μεταφορικών μέσων (αυτοκίνητα, σκάφη, αεροσκάφη)
• Παράδοση κτιρίων πριν την πρώτη κατοίκηση και πώληση οικοδομικής γης
• Επιχειρήσεις που ανήκουν σε άλλα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ (πρακτορεία ταξιδίων, μεταχειρισμένα αγαθά κ.ά.)
• Υποκείμενοι χωρίς έδρα στην Ελλάδα (για το εγχώριο καθεστώς άρθρου 44α)

Σημαντική επισήμανση: η ύπαρξη μίας από τις παραπάνω πράξεις δεν αποκλείει αυτόματα ολόκληρη την επιχείρηση — εφαρμόζεται τμηματικός υπολογισμός ανά κατηγορία πράξης. Για επίσημη επιβεβαίωση της κατάστασής σας, ελέγξτε στον επίσημο ιστότοπο gov.gr ή απευθυνθείτε σε εξειδικευμένο λογιστή-φοροτεχνικό.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ε: Μπορώ να εντάξω την ΙΚΕ μου αν ο τζίρος της ήταν 8.000 € πέρσι και εκτιμάται σε 9.000 € φέτος;

Α: Ναι, πληρούνται και οι δύο προϋποθέσεις — τρέχον και προηγούμενο έτος εντός 10.000 €. Η νομική μορφή (ΙΚΕ, ΟΕ, ΑΕ ή ατομική) δεν επηρεάζει το δικαίωμα ένταξης. Υποβάλετε αίτηση μέσω «Τα Αιτήματά μου» στο myAADE. Μόλις εγκριθεί, εκδίδετε παραστατικά χωρίς ΦΠΑ, με υποχρεωτική αναγραφή «χωρίς ΦΠΑ – απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων άρθρο 44». Παρακολουθείτε τον τζίρο ανά μήνα για να αποφύγετε έκπληξη υπέρβασης.

Ε: Αν εξαιρεθώ από ΦΠΑ, χάνω το δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ στον εξοπλισμό μου;

Α: Ναι, εξ ολοκλήρου. Η απαλλαγή από τη χρέωση ΦΠΑ στους πελάτες συνεπάγεται ταυτόχρονη απώλεια του δικαιώματος έκπτωσης ΦΠΑ εισροών. Αν αγοράσετε εξοπλισμό 2.000 € + ΦΠΑ 480 €, τα 480 € δεν επιστρέφονται και δεν συμψηφίζονται. Για επιχειρήσεις με σχεδιαζόμενες επενδύσεις ή υψηλό κόστος προμηθειών, η παραμονή στο κανονικό καθεστώς συχνά αποδίδει περισσότερο. Κάντε τη σύγκριση με τον λογιστή σας πριν αποφασίσετε.

Ε: Πρέπει να στέλνω τιμολόγια στο myDATA αν είμαι στο ειδικό καθεστώς;

Α: Ναι. Η απαλλαγή ΦΠΑ δεν απαλλάσσει από τις υποχρεώσεις διαβίβασης παραστατικών στο myDATA. Εκδίδετε κανονικά αποδείξεις και τιμολόγια και τα διαβιβάζετε ηλεκτρονικά — απλώς χωρίς συντελεστή ΦΠΑ. Η μοναδική διαφορά στο παραστατικό είναι η υποχρεωτική ένδειξη «χωρίς ΦΠΑ – απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων άρθρο 44». Παράλειψη της ένδειξης μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμο από την ΑΑΔΕ, ανεξάρτητα από το εάν διαβιβάστηκε σωστά στο myDATA.

Ε: Η επιχείρησή μου ξεκίνησε μέσα στο 2026 — μπορώ να εντάξω χωρίς ιστορικό προηγούμενου έτους;

Α: Ναι. Για νέες επιχειρήσεις χωρίς ιστορικό, η ένταξη βασίζεται μόνο στον εκτιμώμενο τζίρο του τρέχοντος έτους. Αν εκτιμάτε ότι θα παραμείνετε εντός 10.000 €, επιλέγετε το καθεστώς απευθείας κατά τη Δήλωση Έναρξης Εργασιών. Αν τελικά ξεπεράσετε το όριο εντός του ίδιου έτους, υποχρεούστε σε άμεση μετάταξη και υποβολή περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ από το σημείο υπέρβασης και εξής.

Ε: Μπορώ να πουλάω σε πελάτες στην Κύπρο χωρίς ΦΠΑ μέσω του διασυνοριακού καθεστώτος;

Α: Ναι, εφόσον πληρείτε τις προϋποθέσεις του διασυνοριακού καθεστώτος (άρθρο 44γ, ισχύς 01.04.2026): ο τζίρος σας στην Κύπρο δεν υπερβαίνει το κυπριακό εθνικό κατώφλι και ο συνολικός τζίρος εντός ΕΕ είναι κάτω από 100.000 € (τρέχον και προηγούμενο έτος). Θα εκδίδετε παραστατικά χωρίς κυπριακό ΦΠΑ, αλλά υποχρεούστε σε τριμηνιαίες αναφορές κύκλου εργασιών ανά κράτος-μέλος στην ΑΑΔΕ. Ελέγξτε το κατώφλι κάθε κράτους χωριστά — διαφέρει ανά χώρα.

---

Τελευταία ενημέρωση: Ιούνιος 2026 | Σακαλής Στυλιανός, Λογιστής-Φοροτεχνικός, ιδρυτής TaxNerd Θεσσαλονίκη.